Tijdelijke Alternatieve Maatregelen (TAM) waren er voor het geval overheden bij het inwerkingtreden van de Omgevingswet niet op tijd konden aansluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet of wanneer het stelsel bijvoorbeeld op een onderdeel niet op tijd klaar zou zijn. De minister van Binnenlandse Zaken en Koningrijkrelaties wilde voorkomen dat hierdoor bij gemeenten, provincies en het Rijk eventuele woningbouwontwikkelingen of ontwikkelingen zoals op het gebied van de energietransitie vertraging zouden oplopen.
Met de werkafspraak TAM-instructie werd provincies en het Rijk de mogelijkheid geboden om een instructie onder de Omgevingswet op te stellen op basis van de RO Standaarden 2012, en te publiceren via Ruimtelijkeplannen.nl en de overbruggingsfunctie van het Informatiehuis Ruimte naar het Digitaal Stelsel Omgevingswet. De instructie conform TAM maakt juridisch onderdeel uit van de Omgevingswet, maar wordt technisch in de landelijke voorziening Ruimtelijkeplannen.nl geplaatst. Rekening houdend met de wettelijke vereisten van de Omgevingswet is de TAM instructie een omgevingsdocument.
Aanleiding voor deze werkafspraak was de kamerbrief van 27 mei 2021, waarin de minister de Tweede Kamer informeert over inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet en mogelijke Tijdelijke Alternatieve Maatregelen (TAM). Deze tijdelijke alternatieve maatregelen maakten inwerkingtreding van de Omgevingswet mede mogelijk. Ze boden gemeenten, provincies en het Rijk naast de zogenaamde ‘hoofdroute’ tijdelijk een alternatieve route.
2. Uitgangspunt
De kern van het gebruik van TAM-instructie is, dat vanaf inwerkingtreding van de Omgevingswet, de bestaande Wro planketen gebruikt kon worden voor het opstellen en publiceren van een instructie. De RO Standaarden 2012 zijn niet aangepast. Ook is op geen enkele manier iets aangepast aan de Wro plansoftware die werd gebruikt voor digitale ruimtelijke plannen. Ook aan de manier van publiceren naar Ruimtelijkeplannen.nl verandert niets. Wel is de validator van Ruimtelijkeplannen.nl bij inwerkingtreding van de Omgevingswet aangevuld en enigszins aangepast om het overgangsrecht van Wro naar Omgevingswet te faciliteren, en de TAM-instructie mogelijk te maken.
Om een omgevingswetbesluit te kunnen nemen met behulp van TAM-instructie wordt uitsluitend gebruik gemaakt van de Wro planfiguur ‘aanwijzingsbesluit’. De validator van Ruimtelijkeplannen.nl en het Omgevingsloket moeten een TAM-instructie kunnen herkennen. Daarom is met deze werkafspraak de plannaam bepalend: de plannaam begint met “TAM-instructie”, gevolgd door de naam van het besluit. Hiermee wordt het onderscheid gemaakt tussen een Wro aanwijzingsbesluit en een instructie onder de Omgevingswet
Deze TAM geldt voor provincies en het Rijk. Voor provincies geldt dat zij in de volgende situatie kunnen besluiten tot het nemen van een instructie:
een instructie gericht op het omgevingsplan;
een instructie gericht op het projectbesluit;
een instructie gericht op uitvoering van een programma van Gedeputeerde Staten;
een instructie over de uitoefening van een taak of een bevoegdheid.
Voor het Rijk geldt dat zij in de volgende situaties kunnen besluiten tot het nemen van een instructie:
een instructie gericht op het omgevingsplan;
een instructie gericht op de omgevingsverordening;
een instructie gericht op het projectbesluit;
een instructie gericht op uitvoering van een programma van Onze Minister;
een instructie over de uitoefening van een taak of een bevoegdheid.
In het geval een provincie of het Rijk geen instructie kan opstellen en publiceren conform de het Toepassingsprofiel (TPOD) instructie, dan maakt zij gebruik van deze werkafspraak TAM-instructie.
In het geval een provincie of het Rijk na inwerkingtreding van de Omgevingswet besluit tot een instructie bij een lopende bestemmingsplanprocedure, dan is dit geen instructie conform de Omgevingswet maar een aanwijzigingsbesluit
conform de Wro. De Wro moet worden toegepast inclusief het gebruik van de RO Standaarden en Ruimtelijkeplannen.nl. Bij het gebruik van het aanwijzigingsbesluit wordt daarom géén gebruik gebruik gemaakt van deze werkafspraak: in de naam van het besluit wordt daarom niet 'TAM-instructie' opgenomen. Meer informatie over het gebruik van het aanwijzigingsbesluit is opgenomen in paragraaf 5.2.1 van de Praktijkrichtlijn Gebiedsgerichte Besluiten (PRGB2012).
Deze werkafspraak gaat niet in op de inhoud van het omgevingsdocument instructie. Voor de juridische context van het omgevingsdocument verwijzen we naar de Omgevingswet- en onderliggende regelgeving. In het Toepassingsprofiel (TPOD) instructie zijn de inhoudelijke aspecten van de instructie beschreven.
3. Werkwijze
Technisch gezien maakt de provincie of het Rijk instructie conform de RO Standaarden 2012, met toepassing van:
het IMRO2012 typePlan aanwijzigingsbesluit;
het STRI2012 manifest beschikbaarstelling op de weblocatie van de bronhouder ten behoeve van de ontsluiting via Ruimtelijkeplannen.nl.
Aanwijzigingsbesluiten vallen onder IMRO2012 in de categorie ‘Gebiedsgerichte Besluiten’: feitelijk niet meer dan het plangebied met daarbinnen één of enkele gebieden (vlakken) waarvoor regels kunnen gelden. Aan het aanwijzigingsbesluit is de besluittekst gekoppeld als vaststellingsbesluit en besluittekst. Het omgevingsdocument instructie als TAM-instructie kan op dezelfde wijze worden gemaakt als het Wro aanwijzigingsbesluit. Zie daarvoor de Praktijkrichtlijn Gebiedsgerichte Besluiten, paragraaf 5.2.1.
Om de instructie gemaakt met behulp van TAM te kunnen onderscheiden van het Wro aanwijzigingsbesluit, is het noodzakelijk dat de naam van het besluit begint met ‘TAM-instructie‘, gevolgd door de naam van het besluit.
Tabel1Specifieke waarden ‘Besluitgebied’ bij een TAM-instructie
attribuut
waarde
typePlan
aanwijzigingsbesluit
naam
TAM-instructie[spatie][plannaam]
Het publiceren van een omgevingsdocument instructie als TAM-instructie gaat op dezelfde wijze als het Wro aanwijzingsbesluit: met de RO Standaarden 2012. Vooraf kan met de validator. van pilot.Ruimtelijkeplannen.nl worden gecontroleerd of het besluit valide is. Van belang is de naamgeving conform deze werkafspraak en het juist gebruik van de planstatus en de dossierstatus. Vanaf 1 januari 2026 wordt de testomgeving pilot.ruimtelijkeplannen.nl uitgezet en is deze niet meer beschikbaar om te testen.
4. Aandachtspunten
Einde van de tijdelijke alternatieve maatregelen per 1 januari 2026 Het Besluit elektronische publicaties in artikel 11.1 regelt dat per 1 januari 2026 geen nieuwe TAM-instructie besluiten meer in procedure mogen worden gebracht. Alleen als een TAM-instructie voor 31 december 2025 is gepubliceerd kan gebruik worden gemaakt van de afwijkingsmogelijkheid die artikel 11.1 van het Bep biedt.
5. Resultaat
Het resultaat is dat het omgevingsdocument instructie op basis van de RO Standaarden 2012 via de overbruggingsfunctie wordt ontsloten in de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet.
